Jak ustawić parametry ekspozycji: co to jest iso, przysłona i czas naświetlania?

Jak ustawić parametry ekspozycji

Co to jest ISO? Jak ustawić przysłonę i co zmienia czas naświetlania? Sama długo szukałam na nie odpowiedzi, które faktycznie byłabym w stanie zrozumieć. Bez trudnych formułek i specyficznego języka. Przygotowując się do prezentacji na konferencję Meet Beauty dotyczącą zdjęć na Instagram, postanowiłam wytłumaczyć moim słuchaczom czym są parametry ekspozycji, za pomocą prostego, zrozumiałego języka. Chciałabym rozwinąć ten temat na blogu, dlatego dziś dowiecie się jak ustawić parametry ekspozycji, co to jest ISO, przysłona i czas naświetlania. Postaram się wytłumaczyć Wam jak zmiana wartości tych parametrów wpływa na efekt końcowy zdjęcia.

Zobacz: Dlaczego kradniesz moje zdjęcia?

Parametry ekspozycji – co to jest?

Żeby mówić o parametrach ekspozycji, warto byłoby zrozumieć czym jest sama ekspozycja. Ja powiedziałabym, że to po prostu światło, a dokładniej mówiąc ilość światła, którą rejestruje matryca aparatu podczas wykonywania każdego zdjęcia. Ile bym definicji nie przeczytała, brzmią one bardzo podobnie i jak na mój gust – całkiem zrozumiale. W zależności od tego jak dobierzemy parametry, taką ilość światła wpuścimy do matrycy. Czyli zdjęcie będzie odpowiednio jasne lub ciemne. Zmiana parametrów pozwala nam uchwycić idealną ilość światła, aby zdjęcie było jak najbardziej realistyczne, a kolory zgodne z rzeczywistością. Czyli tak jak mówię od zawsze (i  na pewno nie tylko ja), najważniejsze w fotografii jest światło. Wyróżniamy trzy parametry ekspozycji: ISO, przysłonę i czas naświetlania. Wszystkie elementy są od siebie zależne i jeżeli zmienimy jeden z parametrów, musimy sprawdzić pozostałe aby uzyskać idealne ustawienia dopasowane do danego zdjęcia.

Zobacz: Zdjęcia flat lay, czyli ładne zdjęcia na Instagram

Jak ustawić parametry ekspozycji?

Jak już wspomniałam we wstępie, celem ustawienia parametrów ekspozycji jest uzyskanie jak najlepszego światła i rzeczywistych kolorów. Dobieramy parametry w taki sposób, aby zdjęcie nie było zbyt jasne, ani zbyt ciemne. Pamiętamy o tym, że powinno być ostre, a nie poruszone, w końcu zależy nam na dużej ilości szczegółów. Tak manipulujemy parametrami ekspozycji aby osiągnąć zamierzony efekt. Zmieniając ISO pamiętajmy o zmianie czasu naświetlania, kiedy zwiększymy wartość przysłony, pamiętajmy o zmianie ISO itd. Tak jak wspomniałam, te trzy elementy są od siebie zależne i na nich powinniśmy się skupić w pierwszej kolejności. To nie są oczywiście jedyne ustawienia, którymi można manipulować przygotowując zdjęcia, ale to absolutna podstawa, którą warto zrozumieć i mam nadzieję, że teraz Wam się to uda!

Zobacz: Jak robić klimatyczne zdjęcia? Czyli kilka słów o dodatkach

ISO

ISO, to po prostu czułość matrycy na światło. To od ISO zależy jak aparat reaguje na ilość światła. Wartość tego parametru dobieramy w zależności od tego czy w momencie robienia zdjęcia jest jasno, czy ciemno. Przy słabszych warunkach (czyli jak jest ciemniej) dobieramy wyższe ISO, aby zdjęcie było jaśniejsze i nie poruszone. Kiedy mamy dobre światło, wybieramy niskie wartości. Niestety zmiana ISO wpływa na jakość zdjęcia, ilość szczegółów i szum. Przy wysokim ISO (500 i wyżej) zdjęcie traci na jakości, mogą występować szumy (czyli takie niechciane kropeczki na zdjęciach) i zmniejsza się ilość szczegółów. Jeżeli przy dobrych warunkach dobierzemy zbyt wysokie ISO, zdjęcie będzie przepalone, zbyt jasne i z małą ilością szczegółów. Analogiczna sytuacja dzieje się przy zbyt niskim ISO w kiepskich warunkach. Chodzi o to, aby dobrać ISO w taki sposób, aby zdjęcie miało idealną jasność. Ja zawsze dobieram nieco niższe, bo zdjęcie zawsze mogę później rozjaśnić. Przykłady na zdjęciach poniżej.

  • Dobre światło, słoneczny dzień – małe wartości: 50, 100, 200
  • Kiepskie światło, wieczór – duże wartości: 500, 600, 900
  • Ważne: im wyższe ISO tym więcej szumów i większe ryzyko poruszonego zdjęcia!

jak ustawić parametry ekspozycji - ISO

Przysłona (f)

Przysłona to mechanizm w obiektywie aparatu, który decyduje o ilości światła, które wpada do aparatu podczas wykonywania zdjęcia. Im bardziej otwarta przysłona, tym więcej światła więc zdjęcie będzie jaśniejsze, jeżeli zwiększymy jej wartość – światła będzie coraz mniej więc zdjęcie będzie ciemniejsze. Mówiąc dokładniej: im bardziej otworzymy przysłonę (czyli im MNIEJSZA wartość np. f/1.8), tym więcej światła wpadnie do obiektywu, a jak zwiększymy przysłonę (np. f/5.6) –  zmniejszymy przestrzeń przez którą dostaje się światło i zdjęcie będzie ciemniejsze. Wiem, że wydaje się to skomplikowane – większa wartość, więc mniej światła, mniejsza wartość, więcej światła. Początkowo też się gubiłam, ale z czasem jest łatwiej!

Poniżej, dzięki uprzejmości niesamowicie zdolnej Beaty (@mrsgasky) możecie zobaczyć jak wygląda przysłona podczas zmian wartości. Mała wartość (f/1.8), wpuszcza bardzo dużą ilość światła, natomiast wysoka wartość (f/22), wpuszcza go zdecydowanie mniej. Prawda, że proste?

parametry ekspozycji - przysłona

Dodatkowo manipulacja przysłoną zmniejsza lub zwiększa głębie ostrości. Już tłumaczę o co chodzi. Mała głębia ostrości oznacza, że mała przestrzeń zdjęcia będzie wyostrzona, natomiast reszta będzie pięknie rozmyta. Przy dużej wartości więcej elementów będzie ostrych, a tło wyraźniejsze. To właśnie dzięki przysłonie jesteśmy w stanie uzyskać miękki efekt bokeh, który tak pięknie prezentuje się na zdjęciach. Różnicę między małą, a dużą przysłoną pokazałam Wam na poniższych zdjęciach.

Zobacz: 11 pomysłów na tła do zdjęć + przykłady

jak ustawić parametry ekspozycji - przysłona co to jest głębia ostrości

Czas naświetlania

Czyli mówiąc krótko: jest to czas w trakcie którego migawka jest otwarta i wpada do niej światło, czyli do obiektywu naszego aparatu. Jeżeli chcemy mieć więcej światła (czyli jaśniejsze zdjęcie), to czas naświetlania musi być dłuższy, aby światło wpadało do obiektywu wystarczająco długo. Stosowanie dłuższego czasu naświetlania wymaga od nas stabilniejszego ustawienia aparatu, bowiem istnieje spore ryzyko, że zdjęcie będzie poruszone. Krótki czas naświetlania sprawia, że zdjęcie jest ciemniejsze, bo analogicznie czas, w którym aparat łapie światło jest krótszy. W tym przypadku łatwiej jest uzyskać ostrość i nie zawsze jest konieczne stosowanie statywu – jest mniejsze ryzyko poruszenia, ale zdjęcie jest ciemniejsze.

Czas naświetlania wyrażany jest po prostu w sekundach. Czyli na zdjęciu poniżej pierwsze jest zrobione w czasie 1/4 sekundy, natomiast drugie w 1/25000 sekundy. Widać różnice, że zdjęcia różnią się jasnością i ostrością obiektu. Dla lepszej ostrości czas naświetlania powinien być krótszy, ale też bez przesady. U mnie zazwyczaj jest to 1/100 lub 1/125.

Ciekawostka: Długi czasem naświetlania pozwala na uzyskanie smug światła, co często wykorzystuje się w fotografii nocnej np. jadących samochodów.

Zobacz: Zdjęcia na bloga | Jak je przygotować przed publikacją?

co to jest czas naświetlania

Parametry ekspozycji – podsumowanie

Mam nadzieję, że teraz podstawowe ustawienia aparatu nie będą dla Was czarną magią i łatwiej będzie Wam robić idealne zdjęcia. Ja wiem, że takich poradników w sieci jest sporo, ale bardzo chciałam wytłumaczyć Wam prostym, zrozumiałym językiem najważniejsze kwestie. Znajomość podstaw pozwala nam się rozwijać i kombinować z ustawieniami! Pierwsze skrzypce w fotografii zawsze gra światło, po prostu. To od niego zależy jakie powinniśmy ustawić parametry ekspozycji, aby uzyskać idealnie doświetlone zdjęcie, dostosowane do naszych potrzeb.

Co w fotografii sprawia Wam najwięcej problemów?

Koniecznie zjarzyjcie do grupy FOTOKREATYWNYCH gdzie uczymy się kreatywnej fotografii.

↓↓↓ Jeżeli post był dla Was przydatny, udostępnijcie go dalej! ↓↓↓

- aGwer